Υπάρχουν φορές που η άρνηση του ανθρώπινου νου να δεχτεί την πραγματικότητα είναι εντυπωσιακή. Μια πραγματικότητα που συνεχώς "κοπανάει" πάνω σε θεωρητικά σχήματα που περισσότερο έχουν να κάνουν με επιθυμίες και σχεδόν πάντα με την λήθη. Η συχνή επαναφορά του ερωτήματος "συμβαίνουν αυτά τα πράγματα στον 21ο αιώνα;" ακριβώς αυτό αποδεικνύει. Επαναφέρει μια μεταφυσική πεποίθηση ότι οι ανθρώπινες κοινωνίες οδεύουν προς ένα καλύτερο μέλλον. Ότι η πρόοδος οδηγεί την ανθρώπινη ιστορία ή για να το πούμε με το αριστερό λεξιλόγιο είναι η ανάπτυξη του καπιταλισμού και των παραγωγικών του δυνάμεων που θα μας φέρει πιο κοντά στην υπέρβαση του. Και ο μεσαίωνας που χωράει; Πως μπορούμε να λησμονούμε μια υπενθύμιση σχεδόν 1000 χρόνων ότι υπάρχουν διαφορετικές δυνατότητες για τις ανθρώπινες κοινωνίες από αυτή της προόδου; Ότι είναι δυνατό κοινωνίες που γνώρισαν την άνθηση και τον πολιτισμό να βουλιάξουν στην βαρβαρότητα. Έχουμε το δικαίωμα να λησμονούμε ότι η ίδια η γέννηση του καπιταλισμού σημαδεύτηκε από τεράστιες βαρβαρότητες; Από αυτές που περιγράφονται στο Κεφάλαιο στο κομμάτι για την πρωταρχική συσσώρευση μέχρι το κυνήγι των μαγισσών.
Ας το πούμε όσο πιο απλά μπορούμε. Ποτέ δεν υπήρχε καμία κατοχύρωση ότι οι ανθρώπινες κοινωνίες έχουν εξασφαλισμένη την βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των κυριαρχούμενων τάξεων. Όπου αυτό επετεύχθη δεν ήταν το αποτέλεσμα της ιδέας της προόδου, του διαφωτισμού ή του ορθού λόγου. Ήταν πάντα το αποτέλεσμα σκληρών κοινωνικών (ταξικών) συγκρούσεων. Όπου αυτές οι συγκρούσεις απουσίαζαν η διαβίωση των από κάτω εύκολα μπορούσε να ξεπεράσει την φαντασία του Δάντη όταν περιέγραφε την κόλαση (Μαρξ, 1978).
